Υπάρχει νερό στον ‘Αρη;

Ο πλανήτης Άρης κρύβει σίγουρα πολλές εκπλήξεις. Η αλήθεια είναι ότι τα τελευταία χρόνια ένα- ένα έρχονται στο φως τα μυστικά του. Οι διαστημικές υπηρεσίες άλλωστε έχουν επενδύσει πολλά σε αυτόν τον πλανήτη. Ιδιαίτερα τον τελευταίο χρόνο βομβαρδιζόμαστε από ειδήσεις που αφορούν ενδείξεις για την ύπαρξη νερού στον Άρη. Θυμηθείτε άλλωστε ότι το νερό συνδέεται με την ύπαρξη ζωής. Τι γνωρίζουμε λοιπόν;

Οι αστρονόμοι θεωρούν ότι στο παρελθόν ο Άρης ήταν ένας ζωντανός πλανήτης. Όμως μια απότομη κλιματική αλλαγή πριν από μερικά εκατομμύρια χρόνια, νέκρωσε τα πάντα.

Υπάρχουν αρκετές ενδείξεις ότι στο παρελθόν στην επιφάνεια του πλανήτη υπήρχε νερό σε υγρή μορφή. Νερό σε ποτάμια, λίμνες, θάλασσες και εκτάσεις καλυμμένες με πάγο. Υπήρχαν δηλαδή ιδανικές συνθήκες για την ανάπτυξη μορφών ζωής. Όταν όμως η ατμοσφαιρική πίεση του πλανήτη μειώθηκε (η πυκνότητα της ατμόσφαιρας μειώθηκε στο ένα τοις εκατό της γήινης) το νερό εξατμίστηκε.

Τώρα πια υπάρχει η υποψία, που στηρίζεται και σε παρατηρησιακά δεδομένα (πχ παρατηρήσεις Mars Odyssey), ότι κάτω από την επιφάνεια του Άρη υπάρχει ακόμα νερό. Δεν ξέρουμε πόσο και δεν ξέρουμε πόσο βαθειά.

Πριν λίγες μέρες όμως μια άλλη αποστολή της ΝΑΣΑ, ο Mars Global Surveyor, μας επιφύλασσε μια άλλη έκπληξη. Στο πρόσφατο παρελθόν, ίσως και τώρα, υπήρξε νερό σε υγρή μορφή στην επιφάνεια του Άρη! Το νερό αυτό ανέβλυσε (ή μήπως αναβλύζει ακόμα;) από ρωγμές στην επιφάνεια. Πρόκειται δηλαδή για διαρροές υπόγειου νερού. Αυτές οι διαρροές εντοπίστηκαν σε πλευρές κρατήρων και δημιούργησαν αυλάκια που έχουν αφήσει το γεωλογικό τους αποτύπωμα στο Αρειανό έδαφος. Επειδή όμως σε αυτές τις μορφές δεν εντοπίστηκε σκόνη ή σημάδια προσκρούσεων μετεωριτών, οι ερευνητές πιστεύουν ότι έχουν σχηματιστεί στο πρόσφατο παρελθόν. Στη γλώσσα των αστρονόμων βέβαια  το νόημα της έκφρασης “πρόσφατο παρελθόν” καλύπτει χρονική περίοδο από πριν μερικές εκατοντάδες χιλιάδες χρόνια μέχρι και χθες. Ο ακριβής μηχανισμός με τον οποίο σχηματίστηκαν αυλάκια τρεχούμενου νερού στην επιφάνεια του πλανήτη (δεδομένου της χαμηλής ατμοσφαιρικής πίεσης) απασχολεί τους ερευνητές. Υπάρχουν ήδη κάποιες θεωρίες. Όπως και να έχει όμως, τα τελευταία δεδομένα υποδεικνύουν ότι νερό σε υγρή μορφή κυλούσε στον Άρη ακόμα και μετά την κλιματική αλλαγή.

Το αν υπάρχει ή αν έχει υπάρξει ζωή στον Άρη είναι ένα από τα μεγάλα ερωτήματα που απασχολούν όχι μόνο την επιστημονική κοινότητα αλλά και την κοινωνία. Το σίγουρο είναι ότι ο πλανήτης Άρης είναι πολύ πιο ενδιαφέρον από ότι πιστεύαμε πριν από μερικά χρόνια. Ο επόμενος μεγάλος στόχος τώρα είναι η αναζήτηση ενδείξεων ζωής.